13
May
2019
0

Kenevirin Üretimine İlişkin Tarımsal Politikalar Yeniden Şekillendiriliyor

KENEVİR İLLER ARASI BÜYÜK LİG

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın açıklamasının ardından, tekstilden otomobil sektörüne geniş kullanım alanı bulunan kenevirin üretimine ilişkin tarımsal politikalar yeniden şekillendiriliyor.

Tekstilden otomobil sektörüne geniş kullanım alanı bulunan kenevirin üretimine ilişkin tarımsal politikalar yeniden şekillendiriliyor.

Türkiye ekonomisi üzerinde büyük katkısı bulunan kenevir üretimine Amasya’nın Göynücek İlçesinde de Amasya Tarım İl ve Göynücek Tarım İlçe Müdürlüğü kolları sıvadı. Kenevir ekimine başlayan Amasya halkı üretimin Göynücek İlçesinde başlattı.

Amasya’nın Göynücek İlçesinde 15 dönümlük araziye tohumları serpiştiren Yalçın Koçak ve Gökhan Yalçın, kenevir üretimi için kolları sıvadı.

Kendir Enstitüsü Başkanı Erdem Ulaş, Azık Kadın Kooperatifi Başkanı Demet Songurtekin, Türkiye’de kenevir üretimini ilk kaleme alan isim Hürriyet gazetesi yazarı Yalçın Bayer ve Bölge Haber Ajansı Marmara Bölge Temsilcisi gazeteci, yazar Ayşe Alpay önderliğinde Türkiye genelinde başlayan kenevir üretimi Amasya’da da filizlenmeye başladı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın açıklamasının ardından, tekstilden otomobil sektörüne geniş kullanım alanı bulunan kenevirin üretimine ilişkin tarımsal politikalar yeniden şekillendiriliyor. Kenevir, daha çok endüstriyel olarak kullanılmaya başlandı.

Avrupa’da bugüne kadar tescil edilen 69 kenevir çeşidinin yarıya yakını son 10 yılda geliştirildi. Bu çeşitlerin çoğu, düşük oranda esrarın etken maddesi tetrahydrocannabinol (THC) içeren endüstriyel tip kenevir oldu. THC, bitki ıslah çalışmalarıyla ayrıştırılarak, oranı kenevir kuru ağırlığının yüzde 0,2-0,3’üne kadar düşürüldü.

Endüstriyel tip kenevirler de THC oranının üst sınırı Kanada için yüzde 0,3, Avrupa Birliği için yüzde 0,2 olurken, düşük THC oranına sahip çeşitlerin kullanılması sonucunda Avrupa ve Amerika kıtalarında kenevir tarımı yapılan alanlar artmaya başladı. Çin de büyük alanlarda kenevir üretimi yapılan ülkeler arasında yer alıyor.

TÜRKİYE’DE KENEVİR ÜRETİMİ

Yapısındaki uyuşturucu madde oranından dolayı kontrollü ekilmesi gereken kenevirle ilgili Türkiye’deki mevzuata bakıldığında, lif, sap ve tohumunun amacı dışında yetiştirilmesi yasaklanırken, bilimsel araştırmalarla THC’si düşük kenevir çeşitlerinin geliştirilmesi hedefleniyor.

Kenevir yetiştirilecek yerlerde, ekiminin izne bağlanması, gerekli kontrollerin yapılması ve izinsiz ekimlere uygulanacak işlemlere ilişkin esaslar belirlenirken, 2016’da Resmi Gazete’de yayınlanan tebliğle İzmir, Uşak, Kütahya, Burdur, Antalya, Zonguldak, Bartın, Karabük, Kastamonu, Sinop, Samsun, Çorum, Amasya, Ordu, Tokat, Yozgat, Kayseri, Malatya ve Rize’de kenevirin ekimi izinle serbest hale getirildi.

İzin verilen il ve ilçelerin dışında kenevir yetiştiriciliği yapılamıyor. Bilimsel araştırma amacıyla ana veya tali bitki olarak kenevir yetiştiriciliğine, belirlenen bölgeler dışında da Tarım ve Orman Bakanlığınca izin verilebiliyor.

Türkiye’de, tescilli ve üretim izinli kenevir çeşidi bulunmazken, ekim alanı yıllar itibarıyla geriledi. 1989’da 42 bin dekar olan kenevir ekili alan, 1999’da 5 bin 360 ve 2009’da 66 dekara düştü. Son alarak geçen yıl 200 dekarda lif ve tohum amaçlı kenevir ekimi yapıldı. Kenevir endüstrisinin giderek zayıflaması nedeniyle ekim alanları hızla azalırken, lif ve tohum amaçlı kenevir ekimi 2014-2017’de Samsun’un Vezirköprü ilçesinde izinle yapıldı. Vezirköprü’de 2018’de izinli kenevir yetiştiriciliğinde, 29 üretici 113 dekarda ekim yaptı, 54 dekarda lif ve 59 dekarda tohum için hasat gerçekleştirildi. Hasat sonucunda elde edilen lif miktarı 8-9 ton, tohum miktarı 1 ton civarında oldu.

KENEVİR ISLAHINA YÖNELİK ÖNCÜ ÇALIŞMA

“Kenevir Popülasyonlarından THC Oranı Düşük Genetipelrin Geliştirilmesi” konulu TÜBİTAK 1001 Projesi de Ondokuz Mayıs Üniversitesi ile yürütülüyor. Ülke şartlarında kenevir ıslahına yönelik öncü çalışma niteliğinde olan projeyle, Orta Karadeniz Bölgesi’ndeki üreticilerden alınan köy popülasyonları ile Tarım ve Orman Bakanlığına bağlı Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsündeki gen bankasından temin edilen genotiplerin fenolojik, morfolojik ve bazı teknolojik özelliklerinin belirlenmesi amaçlanıyor. Bu anlamda düşük THC içeriğine sahip çeşitlerin bulunması durumunda, dünyada olduğu gibi Türkiye’de de kenevir tarımı artacak.

KENEVİR ÜRETİM VE İŞLEME MALİYETLERİ DÜŞÜRÜLECEK

“Saplarından Lif Elde Edilen Bitkilerde Tarım Teknikleri ve Mekanizasyonunun Geliştirilmesi, Üretim ve İşleme Maliyetlerinin Düşürülmesi”ne yönelik proje de TAGEM destekli kamu-özel sektör ortaklığında yürütülüyor.

Proje kapsamında, keten, kenevir ve ısırgan bitkilerinden mekanizasyon destekli olarak düşük maliyetli ve kabul edilebilir kalitede doğal liflerin elde edilmesi durumunda, bunların ayrılması ve işlenmesi aşamaları için makineler geliştirilecek. Uygun yetiştirme tekniği ve mekanizasyonun geliştirilmesiyle maliyetlerin azaltılması, dekara verimin artırılması suretiyle bu bitkilerin ekim alanlarının yaygınlaştırılması sağlanacak.

KENEVİR NEDİR?

Kendirgiller’den, anayurdu Hindistan olan, sıcak ülkelerde bir tarım bitkisi olarak yetiştirilen, boyu 3,5 metreyi bulabilen, yüzeyi pürtüklü, içi boş ve dik gövdeli, parçalı yapraklı, sapının liflerinden çuval, halat gibi kaba örgüler yapılan, tohumlarından çıkarılan yağı sabunculuk’ta kullanılan, iki evcikli, bir yıllık bir bitki.

1-Kenevir nedir, nasıl üretiliyor?

Kenevir Cannabaceae familyasına ait, tek yıllık bitki cinsidir. Saplarında bulunan lifler iplik, dokuma ve kumaş yapımında, hamurlu kısmı ise kâğıt yapımında kullanılan kenevir, insanlık tarihinin en eski bitkisel ham madde kaynaklarından biri olarak biliniyor.

Ana vatanı Orta Asya olan kenevir yapı olarak sert, çalımsı, gövde içi boş, palmat yapraklı, dioik ve tek yıllıktır. Bunun yanından lifleri dayanıklı ve oldukça uzundur. Bu özelliği nedeniyle çuval, halat çanta, ağ yapımı gibi alanlarda sıklıkla tercih edilir. Kenevir çok güçlü bir bitkidir ve üretiminde ilaç kullanımına neredeyse hiç ihtiyaç duyulmaz.

2- Türkiye’de kenevir yetiştiriciliğin kökeni tam olarak nereye uzanıyor?

Kenevir üretimine ilk olarak Asya’nın doğusunda ılıman iklime sahip bölgelerinde rastlanır. Daha sonra Batı Asya, Anadolu, Mısır ve Avrupa’da ekilmeye başlandı. 17. yüzyılda Amerika’da ekildi. Kenevir, Osmanlı döneminde “kendir, kettan, kendir lifi, kendir teli, tel kendir” ismiyle anılırdı. Kenevirin lifleri başta sicim, ip, urgan ve kumaş üretiminin önemli hammaddesiydi. Osmanlı donanmasının ihtiyacı olan urgan, halat gibi malzemelerin çoğu da kendirden yapılmaktaydı. Osmanlı topraklarında kenevir daha çok Karadeniz bölgesinde ekilirdi. Samsun, Sinop, Kastamonu, Taşköprü, Vezirköprü, Amasya, Gümüşhacıköy, Merzifon, Çorum, Tokat, Yozgat, Çarşamba, Terme, Ünye, Fatsa, Ordu, Trabzon, Ödemiş, Tire, Burdur, Urfa, Suruç, Birecik ve Malatya bölgelerinde kenevir ekimi yoğun olarak yapılırdı. Sinop, Kastamonu, Taşköprü ve Vezirköprü’de kenevir ekimi yanında işlenip, mamul madde hâline de getirilirdi. Köylüler mahsulün bir kısmını pazarlar, bir kısmını ise kışın evlerinde bez, sicim, urgan, halat, çuval gibi ürün hâline getirirlerdi. Bu yolla bölgede küçük aile imalâthaneleri meydana gelmişti. Kastamonu ve çevresi, kendir üretimi bakımından fazla mahsul alınan ekim alanlarına sahipti. Özellikle Gök Irmak’ın etrafındaki verimli araziler ve bu nehrin vadilerle birleştiği bölgeler kendir ve keten ekiminin yapıldığı yerlerdi. Bölge kendir üretiminin yanında imalinin ve ihracının yapıldığı önemli bir yerdi. Taşköprü ve civarı kenevirin en çok ekildiği yerlerdendi. Kendircilik ve urgancılık imparatorluğun sonuna kadar bölgede canlılığını korumuştu. Bölgede kendir ve kendir ürünlerinin satıldığı, kendirci esnafının çalıştığı Kendir Hanı vardı. Kastamonu ve civarından donanma için ve tüccarlar tarafından satın alınan ürünler İnebolu iskelesinden ihraç edilirdi.

3- Türkiye, kenevir üretiminde avantajlı bir ülke mi? Neden?

Taşköprü’de 1520’de 90 bin 981 kilo, Tokat ve çevresinde 1574’te 20 bin 484 kilo, Trabzon’da 1554’te 345 bin 794 kilo, Akçaâbâd’da 1554’te 349 bin 858 kilo kenevirüretilmekteydi. Samsun bölgesi de önemli üretim merkezlerindendi. Evliya Çelebi Samsun ve halkı için “kendirciyândır, kendir ipleri meşhurdur” der. Bölgedeki tarım üretiminin yaklaşık yüzde 10’u kendirdi. Devlet ihtiyacı olan kendiri Samsun ve civarından vergilerine karşı toplamaktaydı. Bölgedeki 5 bin 612 ev 285 bin 600 kilo kendiri vergi olarak devlete vermekteydi. Kenevir ve bu bitkiden imal edilen ürünler Samsun Limanı’ndan gönderilirdi. Türkiye’nin tarihine bakıldığında kenevir üretimi, Türkiye’de eğer tarım alanları verimli bir şekilde kullanıldığı takdirde verimli bir şekilde yapılabilir.

Türkiye’de Amasya, Antalya, Burdur, Bartın, Çorum, İzmir, Karabük, Kastamonu, Kayseri, Kütahya, Malatya, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Tokat, Uşak, Yozgat ve Zonguldak olmak üzere 19 ilde üretiliyor. Var olan yönetmeliğe göre, kenevir yetiştirecek üreticilerin Bakanlıktan izin alması ve yalnızca izin verilen bölgelerde ekilen ürünlerin de Bakanlık personelince ayda bir denetlenmesi gerekiyor. Bu noktada, üretilen kenevirin sanayiye yönelik olması şart koşulmuştur.

4- Türkiye’de kenevir üretimi neden yasaklandı?

Kenevir üretimi Türkiye dahil olmak üzere birçok ülkede yasaklıdır. Uyuşturucu sınfında bulunmasından dolayı yasaklı olsa da işin aslı hiç öyle değildir. Dünyanın birçok ülkesi gibi Türkiye’de de kenevir üretimi yıllarca yasaktı. Bu yasak da 1940’lı yıllarda ABD tarafından Türkiye’ye dayatıldı. Bunun yanında kenevir üretimi ile sadece uyuşturucu değil ülkeye ve insan sağlığına yararlı pek çok şey yapılabilir.

5- Dünya genelinde kenevir yetiştiriciliği ne durumda?

Türkiye’nin üretimine ağırlık vermeye hazırlandığı kenevir, özellikleri ve kullanım alanları ile merak konusu haline geldi. Uyuşturucu yapımında kullanıldığı için dünyanın birçok ülkesinde ekimi yasak olan kenevir, aslında bir endüstriyel bitki. 2017’de 4 milyar doları bulan endüstriyel kenevir pazarının, 2025 yılında 11 milyar dolara çıkması bekleniyor.

6- Kenevir üretiminin ülke ekonomilerine katkısı nedir?

Grand View Research raporuna göre, kenevir pazarının büyüklüğünün 2025 yılında 11 milyar dolara çıkması bekleniyor. Başlıca kenevir üreticilerinin de ABD, Kanada, Çin, Hindistan, Japonya, Brazilya, Almanya, Fransa ve İngiltere olduğu açıklanıyor.

7- Kenevir insan sağlığına ne kadar fayda sağlıyor?
Kenevirden kenevir yağı üretilir ve sağlığa birçok faydası vardır. Kenevir yağının faydalarından bazıları şunlardır; -Kansere karşı korur

Kenevir yağı içeriğindeki omega-3 ve GLA yağ asidi sayesinde bağışıklık sistemini güçlendirerek beyin kanseri, akciğer kanseri ve meme kanserine karşı iyi gelir. Kenevir yağı özellikle akciğer kanserinde kanserin büyümesini yavaşlatır.

-Kalp sağlığını korur

Kenevir yağı kötü kolesterolü düşürür, iyi kolesterolü yükseltir. Kalp sağlığını olumsuz yönde etkileyen rahatsızlıkları yok eder ve kan basıncını düşürür.

-Mineral madde içerir
Kenevir yağı, potasyum, kalsiyum, magnezyum, çinko, demir ve fosfor gibi birçok mineral maddeye sahiptir.

-Hormonları dengeler

Kenevir yağı hormonların dengelenmesi sağlar. Özellikle menopoz dönemindeki kadınlara fayda sağlayarak menopoz dönemi sağlığını destekler.

8- Kenevirden ne gibi ürünler elde edilebilir?

Kenevir akla ilk uyuşturucu yapımı ile gelse bile, sağlık başta olmak üzere birçok alanda kendine kullanım alanı buluyor. Bu özelliği ile endüstriyel bir bitki olan kenevir, ilaç, kağıt, yakıt ve kumaş yapımında kullanılıyor. Otomotiv sektöründe de faydalanılan kenevir, petrol ve petrokimya ürünlerine önemli bir alternatif olması ile dikkat çekiyor.

9- Kenevir üretimi ilaç sektörünü ne yönde etkiler?
Kenevir, şiddetli ağrılar çeken hastalar için adeta bir kurtarıcı. Almanya’da tıbbi kenevirin serbest bırakılmasının ardından yoğun talebe yetişilemiyor. Kenevir özü, multipl skleroz (MS) ve romatizma gibi hastalıklarda spastik kasılmalar, kronik ağrılar ve sinir ağrıları gibi şikayetlere karşı kullanılabiliyor. Kenevirin, kanser, AİDS gibi hastalıklarda iştah açıcı özelliği de bulunuyor.

http://www.hedefamasya.com/haber/1408/kenevirin-uretimine-iliskin-tarimsal-politikalar-yeniden-sekillendiriliyor.html 

Benzer haberler

Kadınlarımız keneviri sevdi
Bürokrasi ihraç üründe kapıyı açmıyor, üç ülke bize mal vermiyor… Kenevir tohumumuz yok
EL DEZENFEKTAN MAKİNESİ – 2019
TECHNOARGE Tarafından %100 Kenevirden (Sıfır Atık) File Üretimi Başladı

Cevap Bırakın